Life Insurance Benefits: भविष्यातील अनपेक्षित संकटांपासून कुटुंबाचे रक्षण करण्यासाठी आणि आर्थिक स्थैर्य मिळवण्यासाठी जीवन विमा हे एक अत्यंत महत्त्वाचे साधन मानले जाते. मात्र, अनेकदा बाजारातील तात्पुरत्या घडामोडी किंवा चुकीच्या विक्रीच्या काही घटनांमुळे नागरिक विमा काढण्यास कचरतात. या पार्श्वभूमीवर, जीवन विमा उद्योगाने विम्याकडे पाहण्याचा दृष्टिकोन बदलण्याची गरज व्यक्त केली आहे. आर्थिक संरक्षण, सुरक्षितता आणि शिस्तबद्ध बचत यांसारखे जीवन विम्याचे दीर्घकालीन फायदे हे कोणत्याही तात्पुरत्या चिंतांपेक्षा कितीतरी पटीने जास्त महत्त्वाचे आहेत, यावर आता विमा क्षेत्राकडून विशेष भर दिला जात आहे.
केवळ अल्पकालीन परिणामांवरून मूल्यमापन नको
विमा जागरूकता समिती अर्थात आयएसी लाईफ (IAC-Life) ने ग्राहक आणि संबंधित घटकांना एक महत्त्वाचे आवाहन केले आहे. जीवन विम्याचे मूल्यमापन केवळ तात्काळ किंवा अल्पकालीन फायद्या-तोट्यांच्या आधारावर करू नये. याकडे एक दीर्घकालीन आर्थिक संरक्षणाचे साधन म्हणून पाहिले पाहिजे, असे समितीचे म्हणणे आहे.
या संदर्भात बोलताना विमा जागरूकता समितीचे अध्यक्ष कमलेश राव यांनी सांगितले की, जीवन विमा हा प्रामुख्याने कुटुंबांचे संरक्षण आणि शिस्तबद्ध बचतीद्वारे दीर्घकाळात मोठे मूल्य देण्यासाठी तयार केला गेला आहे. चुकीच्या विक्रीसारख्या काही चिंता असल्या आणि त्यावर उद्योगाने उपाययोजना करणे आवश्यक असले, तरी एकूण विमा व्यवस्थेचा तो एक अत्यंत छोटा भाग आहे. ही व्यवस्था प्रत्यक्षात लाखो पॉलिसीधारकांना मोठा आर्थिक आधार देत आहे.
(नक्की वाचा : मोठी बातमी! येत्या 5 वर्षांत देशातले प्लंबर आणि इलेक्ट्रिशियन गायब होणार? वाचा काय आहे कारण? )
ग्राहकांच्या सुरक्षिततेसाठी फ्री-लुक पिरियडची विशेष सुविधा
जीवन विमा उत्पादनांचे एक सर्वात मोठे वैशिष्ट्य म्हणजे हे एकमेव आर्थिक साधन आहे जे ग्राहकांना फ्री-लुक पिरियड (free-look period) ची अत्यंत महत्त्वाची सुविधा देते. या सुविधेमुळे पॉलिसी खरेदी केल्यानंतरही ग्राहकांना आपल्या पॉलिसीचे सविस्तर पुनरावलोकन करता येते.
जर ती पॉलिसी आपल्या गरजा पूर्ण करत नाही असे वाटल्यास, एका ठराविक कालावधीत ती विमा कंपनीला परत करण्याची पूर्ण मुभा ग्राहकाला मिळते. हे वैशिष्ट्य खरेदीच्या वेळी कमालीची पारदर्शकता आणि ग्राहक संरक्षणाचा एक अतिरिक्त मजबूत स्तर प्रदान करते, ज्यामुळे ग्राहकांची फसवणूक टळू शकते.
अल्पकालीन दृष्टिकोनातून मूल्यमापन केल्यास अपूर्ण निष्कर्ष
जीवन विमा उत्पादने ही दीर्घकाळ पॉलिसी चालू ठेवण्यास प्रोत्साहन देण्यासाठीच तयार केली जातात. त्यामुळे विम्याचे खरे फायदे हे या संपूर्ण जीवनचक्राशी जोडलेले असतात. जेव्हा एखाद्या पॉलिसीचे वेळेआधीच किंवा घाईघाईत मूल्यमापन केले जाते, तेव्हा तिचे संपूर्ण लाभ लगेच स्पष्ट दिसत नाहीत.
दीर्घकालीन आर्थिक उपायांचे जर अल्पकालीन दृष्टिकोनातून मूल्यांकन केले, तर त्या उत्पादनाच्या एकूण मूल्याबद्दल अपूर्ण आणि चुकीचे निष्कर्ष निघू शकतात, असा इशारा कमलेश राव यांनी दिला आहे.
एकाच वर्षात दाव्यांपोटी 6.3 लाख कोटी रुपयांहून अधिक रकमेचे वाटप
आयुष्यातील महत्त्वाच्या आणि अनपेक्षित घटनांमध्ये कुटुंबाला आर्थिक कवच देणे हाच जीवन विम्याचा मुख्य उद्देश आहे. केवळ आर्थिक वर्ष 2024-25 चा विचार केला, तर या संपूर्ण विमा उद्योगाने मृत्यू लाभ, मुदतपूर्ती म्हणजेच मॅच्युरिटी, वार्षिकी आणि पैसे काढणे या सर्व दाव्यांच्या माध्यमातून तब्बल 6.3 लाख कोटी रुपयांहून अधिक रक्कम पॉलिसीधारकांना आणि त्यांच्या कुटुंबांना अदा केली आहे. या अवाढव्य रकमेमुळे देशातील लाखो कुटुंबांना अत्यंत कठीण काळात मोठा आर्थिक आधार मिळाला आहे.
आजच्या काळात संपत्ती निर्मितीसाठी बाजाराशी निगडित असणारी इतर साधने महत्त्वाची भूमिका बजावत असली, तरी जीवन विमा हा एक पूर्णपणे वेगळा आणि महत्त्वाचा उद्देश पूर्ण करतो. तो केवळ गुंतवणूक नसून उत्पन्नाचे संरक्षण, आर्थिक सातत्य आणि दीर्घकालीन आर्थिक शिस्त प्रदान करतो.
सर्वांगीण आर्थिक नियोजनासाठी या सर्व पूरक गोष्टी अत्यंत आवश्यक आहेत. त्यामुळे विमा जागरूकता समितीने विमा कंपन्या, मध्यस्थ आणि ग्राहक या सर्वांनाच आवाहन केले आहे की, त्यांनी जीवन विम्याच्या दीर्घकालीन स्वरूपाचा विचार करूनच आपल्या अपेक्षा ठेवाव्यात आणि काळाच्या ओघात मिळणारे याचे व्यापक मूल्य ओळखावे.
