Cooling Tips: एसी-कुलर फेल! हजारो वर्ष जुन्या या देसी 'जुगाड'मुळे घर राहील थंडगार, करा ही भन्नाट आयडीया

वाढत्या तापमानामुळे सध्या एसी आणि कुलरदेखील निकामी ठरत आहेत. अशा परिस्थितीत घराचे तापमान नैसर्गिकरित्या कमी ठेवण्यासाठी हजारो वर्षांपूर्वीचे 'टेराकोटा कूलिंग' तंत्रज्ञान पुन्हा एकदा चर्चेत आले आहे. हे तंत्रज्ञान नेमके काय आहे आणि ते कसे काम करते, याचा आपण आढावा घेणार आहोत. भरपूर उन्हाळा वाढल्याने सर्वसामान्यांचे हाल होत आहेत. कितीही एसी चालवला तरी वीज बिल वाढते पण थंडावा टिकत नाही. अशा वेळी आपल्या पूर्वजांनी वापरलेले 'टेराकोटा' तंत्र आता वरदान ठरत आहे.

टेराकोटा म्हणजे काय?
टेराकोटा हा नैसर्गिक मातीपासून तयार केलेला एक सेंद्रिय पदार्थ आहे. कमी तापमानावर भाजल्यामुळे या मातीला सूक्ष्म छिद्रे पडतात. ही छिद्रे ओलावा शोषून घेतात आणि हळूहळू बाष्पीभवनाद्वारे थंडावा निर्माण करतात. टेराकोटा म्हणजे भाजलेली माती. ही माती नैसर्गिक थंडावा देण्याचे काम करते. ज्याप्रमाणे मातीच्या माठातील पाणी थंड राहते, अगदी त्याच तत्त्वावर हे घराचे छप्पर थंड ठेवते.

कसे काम करते हे तंत्र?
घर बांधताना स्लॅबमध्ये काँक्रीटसोबत टेराकोटाचे रिकामे घडे उलटे ठेवले जातात. यामुळे स्लॅबमध्ये हवेचा एक पोकळ थर तयार होतो. हा थर छताची उष्णता थेट घरात येण्यापासून रोखतो. परिणामी, घराचे तापमान नैसर्गिकरित्या 40 ते 50 टक्क्यांनी कमी राहते. छताचे बांधकाम करताना काँक्रीटमध्ये टेराकोटाचे नळ किंवा घडे बसवले जातात. यामुळे बाहेर कितीही कडक ऊन असले तरी घराच्या आतील तापमान स्थिर राहते. उन्हाळ्यातील उकाड्यापासून मुक्तता मिळवण्यासाठी हा सर्वात स्वस्त आणि मस्त उपाय आहे.

फायदे आणि टिकाऊपणा
या पद्धतीत वीज किंवा मशीनचा वापर होत नाही, त्यामुळे पर्यावरणाची हानी टळते आणि वीज बिलात मोठी बचत होते. एकदा गुंतवणूक केल्यानंतर हे तंत्रज्ञान वर्षानुवर्षे टिकते. एसीमुळे बाहेरची हवा अधिक गरम होते, पण टेराकोटा असे कोणतेही प्रदूषण करत नाही. हे अत्यंत टिकाऊ असून सामान्य घरांसाठी एक उत्तम गुंतवणूक ठरू शकते. वीज बिल कमी करण्यासाठी आणि नैसर्गिक जीवनशैली स्वीकारण्यासाठी टेराकोटा तंत्रज्ञान हा सर्वोत्तम मार्ग आहे.

काय आहे हा प्राचीन जुगाड?