Sirsasana Benefits: प्राचीन भारतात योग प्रामुख्याने ऋषी-मुनींपर्यंतच मर्यादित होता. सामान्य माणसाच्या जीवनात योगचा प्रसार तितकासा झाला नव्हता. पण काळासोबत योगचे महत्त्व समजले आणि आज केवळ भारतातच नव्हे, तर संपूर्ण जगात आरोग्य आणि मानसिक शांततेचे ते एक लोकप्रिय माध्यम बनले आहे. विविध योगासनांपैकी एक अत्यंत महत्त्वाचे आसन म्हणजे शीर्षासन.
शीर्षासनाचे फायदे काय आहेत?
'शीर्षासन' हा शब्द दोन संस्कृत शब्दांपासून तयार झाला आहे. 'शीर्ष' म्हणजे 'डोके' आणि 'आसन' म्हणजे 'मुद्रा' किंवा 'पोझ'. या आसनास इंग्रजी भाषेत 'हेडस्टँड पोझ' (Headstand Pose) म्हणतात. हे आसन शारीरिक आणि मानसिक आरोग्यासाठी फायदेशीर असते. या आसनामध्ये व्यक्ती डोक्यावर शरीराचा तोल सांभाळते, ज्यामुळे शरीरातील रक्तभिसरण सुधारते आणि मेंदूला ऊर्जा मिळते.
नियमित शीर्षासन केल्याने काय होते?
शीर्षासन हे केवळ एक साधे आसन नसून ते आपल्याला शारीरिक शक्ती, मानसिक एकाग्रता आणि आत्मविश्वास देणारा सराव आहे. याचा सकारात्मक परिणाम त्वचा आणि केसांवरही दिसून येतो. यामुळे त्वचेवर चमक येते, केस गळणे कमी होते आणि त्वचेसंबंधित अनेक समस्या हळूहळू दूर होऊ लागतात.
शीर्षासनाला 'आसनांचा राजा' मानले जाते. हे मेंदूतील रक्तभिसरण वाढवून एकाग्रता, मानसिक स्पष्टता आणि स्मरणशक्ती सुधारण्यास मदत करते. संतुलन, हातांची ताकद आणि एकूणच शारीरिक आरोग्य सुधारणारी ही एक प्रगत योग मुद्रा आहे.
(नक्की वाचा: Lemon Balm Benefits: रात्री झोप येत नाही? पोट स्वच्छ होत नाही? औषधं सोडा, लेमन बाममुळे दूर होतील सर्व समस्या)
शीर्षासन करण्याची योग्य पद्धत कोणती?
- सर्वात आधी योग मॅट अंथरून त्यावर गुडघ्यांवर बसा.
- दोन्ही हातांची बोटे एकमेकांत गुंफून (Interlock) जमिनीवर ठेवा.
- आता तुमचे डोके तळहातांच्या मध्यभागी ठेवून हळूहळू पाय वर उचला आणि शरीराचा तोल सांभाळा.
- जेव्हा तुम्हाला शरीराचे वजन डोके आणि हातांवर जाणवू लागेल, तेव्हा गुडघे वाकवून हळूच छातीजवळ आणा.
- हळूहळू करत दोन्ही पाय वरील बाजूस न्या आणि आपल्या क्षमतेनुसार अंतिम स्थितीमध्ये राहावे.
शीर्षासन किती वेळ करावे?
सुरुवात करणाऱ्यांनी हे आसन 10 ते 30 सेकंद करावे. नियमित सरावानंतर हा वेळ 5 मिनिटांपर्यंत वाढवला जाऊ शकतो.
(नक्की वाचा: Gulkand Benefits: कोल्ड ड्रिंक्स सोडा, गुलकंद खा! उन्हाळ्यातील थकवा-अपचनावर रामबाण उपाय, वाचा खाण्याची योग्य पद्धत)
शीर्षासनाचा सराव कोणी करू नये?
ज्यांना उच्च रक्तदाब (High BP), चक्कर येणे, मानदुखी किंवा मानेचे विकार आणि मोतीबिंदू यासारख्या समस्या आहेत, त्यांनी हे आसन करू नये.
Photo Credit: NDTV Marathi
(Disclaimer: NDTV Marathi या माहितीची जबाबदारी घेत नाही. अधिक माहितीसाठी तज्ज्ञ/डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा.)
(ही बातमी एनडीटीव्ही टीमने संपादित केलेली नाही. ही बातमी सिंडीकेट फीडद्वारे प्रकाशित करण्यात आली आहे. )