Police Salute Rules: उत्तर प्रदेशातील बरेलीमध्ये सध्या एक प्रकरण चर्चेत आहे. दक्षिण विभागाच्या पोलीस अधीक्षक अंशिका वर्मा यांच्या पाहणीदरम्यान एका नवीन कॉन्स्टेबलने त्यांना सॅल्यूट केला नाही. यानंतर, त्या कॉन्स्टेबलला १५ दिवसांच्या अतिरिक्त कवायत आणि सॅल्यूट प्रशिक्षणासाठी पोलीस लाइन्समध्ये पाठवण्यात आले. सोशल मीडियावर याला शिक्षा म्हटले जात आहे, परंतु पोलीस विभागाचे म्हणणे आहे की हा शिस्त आणि प्रशिक्षणाचा भाग आहे. पोलीस दलात सॅल्यूटला किती महत्त्व आहे, असा प्रश्न आता उपस्थित केला जात आहे. कोणी सॅल्यूट करणे आवश्यक आहे आणि प्रशिक्षणादरम्यान जवानांना काय शिकवले जाते? चला, पोलीस नियमावलीनुसार हा नियम समजून घेऊया.
काय आहे संपूर्ण प्रकरण?
९ मे रोजी, दक्षिण विभागाच्या पोलीस अधीक्षक अंशिका वर्मा यांनी आमला पोलीस ठाण्याला पाहणीसाठी भेट दिली. मिळालेल्या माहितीनुसार, त्यावेळी त्या वर्दीत नव्हत्या, परंतु एक सरकारी वाहन आणि कर्मचारी उपस्थित होते. नवीन कॉन्स्टेबल परम सिंग ठाण्याच्या गेटवर कर्तव्यावर होता. त्याने पोलीस अधीक्षकांना सॅल्यूट केला नाही, असा आरोप आहे. यामुळे संताप उसळला, आणि त्यानंतर त्या कॉन्स्टेबलला १५ दिवसांच्या अतिरिक्त प्रशिक्षणासाठी पोलीस लाइन्समध्ये पाठवण्याचे आदेश देण्यात आले. कॉन्स्टेबलने स्पष्ट केले की, तो अधिकारी साध्या वेशात असल्यामुळे त्याने त्याला ओळखले नाही. तथापि, विभागाने याचे कारण प्रशिक्षणाचा अभाव असल्याचे म्हटले आहे.
पोलीस सॅल्यूट का दिला जातो?
पोलीस किंवा सैन्यात, सॅल्यूट म्हणजे केवळ हात वर करणे नव्हे. तो आदर, शिस्त आणि कर्तव्यनिष्ठा दर्शवण्याचा एक मार्ग मानला जातो. यातून हे देखील दिसून येते की, समोरची व्यक्ती सन्मानाने उभी आहे आणि तिच्याजवळ कोणताही धोकादायक व्यक्ती किंवा शस्त्र नाही. म्हणूनच पोलीस प्रशिक्षणात हे अत्यंत गांभीर्याने शिकवले जाते.
पोलीस प्रशिक्षणात सॅल्यूट करण्याबद्दल काय शिकवले जाते?
'ड्रिल' (सराव) हा पोलीस प्रशिक्षणाचा एक अत्यंत महत्त्वाचा घटक आहे. नवीन कॉन्स्टेबल्सना सुरुवातीपासूनच समोरून सॅल्यूट कसा करावा, उजवीकडे आणि डावीकडे पाहून सॅल्यूट कसा करावा, सावधानता आणि विश्रांतीसाठी योग्य स्थिती, हाताचा कोन आणि वरिष्ठ अधिकाऱ्यासमोर कसे उभे राहावे हे शिकवले जाते. चुकीची शक्यता कमी करण्यासाठी प्रशिक्षणादरम्यान यांचा वारंवार सराव केला जातो.
पोलिसांमध्ये सलाम करण्याची योग्य पद्धत कोणती आहे?
१. पोलीस नियमावलीनुसार, सामान्यतः उजव्या हाताने सलाम केला जातो.
२. तर्जनी उजव्या भुवईवर किंवा टोपीच्या काठावर ठेवली जाते.
३. बोटे सरळ राहतात.
४. तळहात बाहेरच्या दिशेने असतो.
५. हात आणि मनगट एका सरळ रेषेत असावेत.
६. जर एखादा सैनिक उजव्या हाताने सलाम करू शकत नसेल, तर काही विशिष्ट परिस्थितीत डाव्या हाताचाही वापर केला जाऊ शकतो.
कोणत्या अधिकाऱ्यांनी सलाम करणे आवश्यक आहे?
पोलीस दलात, वरिष्ठांना सलाम करणे हा एक प्रोटोकॉलचा भाग आहे. यामध्ये पोलीस महासंचालक (DGP), अतिरिक्त पोलीस महासंचालक (ADG), पोलीस महानिरीक्षक (IG), उप पोलीस महानिरीक्षक (DIG), पोलीस अधीक्षक (SP), एएसपी (ASP) आणि पोलीस प्रमुख (CO) यांचा समावेश आहे. याशिवाय, राष्ट्रपती, पंतप्रधान, राज्यपाल, न्यायाधीश आणि अनेक व्हीव्हीआयपींना देखील प्रोटोकॉलनुसार सलाम केला जातो.
वर्दीशिवाय सलामी देणे आवश्यक आहे का?
हे परिस्थितीवर अवलंबून आहे. सामान्यतः, वर्दी आणि टोपी घालून सलामी दिली जाते, परंतु जर अधिकारी कर्तव्यावर असेल आणि स्पष्टपणे ओळखता येत असेल, तर आदर व्यक्त करण्यासाठी सलामी देणे आवश्यक मानले जाते. तथापि, कधीकधी नवीन सैनिकांना त्यांना ओळखता येत नाही, त्यामुळे अशा प्रकरणांमध्ये अतिरिक्त प्रशिक्षण दिले जाते. वाहतूक कर्तव्यावर असताना नियम थोडे वेगळे असतात. रस्त्यावरील वाहतुकीवर असताना, अधिकाऱ्यांनी सतत सलामी देणे आवश्यक नसते. अशा परिस्थितीत, ते सावधान स्थितीत उभे राहून आदर व्यक्त करू शकतात.
Mango Fine: खबरदार! झाडावरुन पडलेले फळ उचलाल तर 3.75 लाखाचा दंड, 'ही' चूक करु नका
