Parle G Success Story: पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी नुकत्याच केलेल्या एका परदेश दौऱ्यात इटलीच्या पंतप्रधान जॉर्जिया मेलोनी यांना 'मेलोडी' चॉकलेट भेट दिले आणि सोशल मीडियावर एकच चर्चा सुरू झाली. "मेलोडी इतकी चॉकोलेटी का आहे?" हा 90 च्या दशकातील प्रसिद्ध प्रश्न पुन्हा एकदा प्रत्येकाच्या ओठावर आला. पण ही केवळ एका चॉकलेटची गोष्ट नाही, तर मुंबईच्या एका बंद पडलेल्या फॅक्टरीतून सुरू झालेल्या अशा साम्राज्याची कथा आहे, ज्याने आज जगातील सर्वात मोठा बिस्किट ब्रँड बनण्याचा मान मिळवला आहे.
बंद फॅक्टरी ते जगातील नंबर 1 ब्रँड
पारले कंपनीची सुरुवात 1929 मध्ये झाली. मोहनलाल चौहान यांनी जेव्हा हा व्यवसाय सुरू करण्याचा विचार केला, तेव्हा त्यांनी आणि त्यांच्या 12 सहकाऱ्यांनी मिळून मुंबईच्या विले पारले भागात एक बंद पडलेली फॅक्टरी विकत घेतली. विशेष म्हणजे, कामाच्या ओघात ते कंपनीचे नाव ठेवायलाच विसरले आणि नंतर ज्या भागात ही फॅक्टरी होती, त्यावरूनच 'पारले' हे नाव रूढ झाले. सुरुवातीला फक्त टॉफी बनवणाऱ्या या कंपनीने 1939 मध्ये आपले पहिले बिस्किट लाँच केले, ज्याचे नाव होते 'पारले ग्लुको'.
पारले-जी: 'जी' चा अर्थ बदलला आणि नशीबही
भारतीय बाजारपेठेत तेव्हा ब्रिटिश बिस्किट कंपन्यांचे वर्चस्व होते, पण त्यांची किंमत सामान्यांच्या खिशाला परवडणारी नव्हती. चौहान कुटुंबाने भारतीयांसाठी स्वस्त आणि सकस पर्याय म्हणून 'पारले ग्लुको' समोर आणले. 1980 च्या दशकात जेव्हा इतर कंपन्यांनीही 'ग्लुको' नावाने बिस्किटे विकण्यास सुरुवात केली, तेव्हा गोंधळ टाळण्यासाठी 1982 मध्ये याचे नाव बदलून 'पारले-जी' करण्यात आले. सुरुवातीला 'G' चा अर्थ ग्लुकोज असा होता, पण पुढे जाहिरातींच्या माध्यमातून तो 'जी फॉर जीनियस' असा प्रसिद्ध झाला.
( Bermuda Triangle: बर्म्युडा ट्रँगलचं सर्वात मोठं गूढ उकललं? समुद्राच्या खाली शास्त्रज्ञांना सापडलं तरी काय? )
मेलोडीची जादू
बिस्किट क्षेत्रात जम बसवल्यानंतर पारलेने 1983 मध्ये 'मेलोडी' चॉकलेट बाजारात आणले. हे केवळ चॉकलेट नव्हते तर त्या काळातील एक मोठे संशोधन होते. चॉकलेटच्या आत लिक्विड चॉकलेट भरण्याची 'डबल लेयरिंग' पद्धत मेलोडीने पहिल्यांदा आणली. "मेलोडी खाओ, खुद जान जाओ" या एका ओळीच्या जाहिरातीने भारतीय टेलिव्हिजनच्या इतिहासात इतिहास घडवला. आज जेव्हा हे चॉकलेट आंतरराष्ट्रीय स्तरावर पंतप्रधान मोदींनी भेट म्हणून दिले, तेव्हा अनेकांच्या बालपणीच्या आठवणी ताज्या झाल्या आहेत.
आकडेवारीच्या भाषेत पारलेचे साम्राज्य
आज पारले ही केवळ एक कंपनी राहिली नसून ते एक विशाल साम्राज्य आहे. या साम्राज्याची व्याप्ती समजून घेण्यासाठी ही आकडेवारी पुरेशी आहे:
- पारले कंपनीचे वार्षिक उत्पन्न 18,000 कोटी रुपयांपेक्षा जास्त आहे.
- निलसनच्या अहवालानुसार, पारले-जी हे जगातील सर्वात जास्त विकले जाणारे बिस्किट आहे.
- भारतात दर सेकंदाला पारले-जीचे सुमारे 4,500 पेक्षा जास्त पॅकेट खाल्ले जातात.
- कंपनी दरमहा सुमारे 100 कोटी बिस्किट पॅकेट्सची निर्मिती करते.
- संपूर्ण भारतात कंपनीचे 130 पेक्षा जास्त कारखाने आहेत.
- पारलेची उत्पादने देशातील 75 ते 80 लाख किरकोळ दुकानांमध्ये थेट उपलब्ध आहेत.
वैविध्यपूर्ण उत्पादने आणि मध्यमवर्गाची पसंती
पारलेकडे फक्त पारले-जी किंवा मेलोडीच नाही, तर उत्पादनांची मोठी रांग आहे. बिस्किट विभागात क्रॅकजॅक, मोनैको, हाईड अँड सीक आणि 20-20 कुकीज लोकप्रिय आहेत. चॉकलेटमध्ये कच्चा मॅंगो बाइट, पॉपिन्स आणि किसमी बारने बाजारपेठ व्यापली आहे. याशिवाय स्नॅक्समध्ये चॅटकेन्स आणि बेकरी उत्पादनांमध्ये पारले रस्कनेही घराघरात स्थान मिळवले आहे. मुंबईच्या विले पारलेमधून सुरू झालेला हा प्रवास आज भारतीय मध्यमवर्गाच्या प्रगतीचे आणि जागतिक यशाचे सर्वात मोठे प्रतीक बनला आहे.
