लोकप्रिय अभिनेत्री अर्चना पूरण सिंह सध्या एका गंभीर आजारामुळे चर्चेत आहेत. त्यांचा मुलगा आयुष्मान सेठी याने एका भावनिक सोशल मीडिया पोस्टद्वारे उघड केले की, अर्चना यांना 'कॉम्प्लेक्स रिजनल पेन सिंड्रोम' (CRPS) या दुर्मिळ आणि अत्यंत वेदनादायक आजाराचे निदान झाले आहे. 2025 मध्ये एका चित्रपटाच्या सेटवर झालेल्या मनगटाच्या दुखापतीनंतर हा आजार बळावला असून, त्याचा त्यांच्या हातावर कायमस्वरूपी परिणाम झाला आहे.
अभिनेत्री अर्चना पूरण सिंह यांना 'CRPS' या जुनाट मज्जासंस्थेच्या आजाराचे निदान झाले आहे. हा आजार दुखापत बरी झाल्यानंतरही मेंदूला चुकीचे वेदनांचे संकेत पाठवतो, ज्यामुळे असह्य वेदना आणि सूज येते.
कॉम्प्लेक्स रिजनल पेन सिंड्रोम (CRPS) म्हणजे काय?
CRPS हा एक जुनाट 'न्यूरोपॅथिक पेन डिसऑर्डर' आहे. सोप्या भाषेत सांगायचे तर, जेव्हा शरीराच्या एखाद्या भागाला (हात किंवा पाय) दुखापत होते, तेव्हा ती दुखापत बरी झाल्यानंतरही तिथल्या नसा मेंदूला वेदनांचे सिग्नल पाठवत राहतात. ही वेदना मूळ दुखापतीपेक्षा कितीतरी पटीने जास्त आणि दीर्घकाळ टिकणारी असते.
आजार इतका वेदनादायक का असतो?
तज्ज्ञांच्या मते, CRPS हे हाडे किंवा स्नायूंच्या नुकसानीमुळे होत नाही, तर मज्जासंस्थेच्या बिघाडामुळे होते. मूळ दुखापत बरी झाली तरी मेंदू आणि पाठीचा कणा वेदनांचे अतिशयोक्तीपूर्ण संदेश पाठवत राहतात. मज्जासंस्था वेदनांचा प्रतिसाद 'ऑफ' करू शकत नाही, ज्यामुळे सतत जळजळ, टोचल्यासारखी वेदना आणि सूज जाणवते.
CRPS ची लक्षणे
- बाधित भागावर जळजळ होणे किंवा टोचल्यासारखे वाटणे.
- अगदी हलका स्पर्श, कपड्यांचा दाब किंवा तापमानातील बदलामुळेही प्रचंड वेदना होणे.
- त्वचेचा रंग फिकट, लाल किंवा निळसर होणे.
- तसेच, त्वचेच्या तापमानात बदल जाणवणे.
- सांधे कडक होणे आणि बाधित अवयवावर सतत सूज येणे.
- दीर्घकाळ उपचार न मिळाल्यास स्नायू कमकुवत होतात.
निदान कसे होते?
या आजारासाठी कोणतीही एक विशिष्ट चाचणी नाही. डॉक्टर रुग्णाची लक्षणे, शारीरिक तपासणी आणि इतर आजारांची शक्यता पडताळून पाहून याचे निदान करतात.
उपचार कसे होतात?
- अवयवांची हालचाल टिकवून ठेवण्यासाठी अत्यंत आवश्यक.
- मज्जातंतूंच्या वेदना कमी करण्यासाठी विशेष औषधे.
- जुनाट वेदनांमुळे रुग्णाचे मानसिक आरोग्य बिघडू शकते, त्यामुळे समुपदेशन महत्त्वाचे ठरते.
- जेवढ्या लवकर उपचार सुरू होतील, तेवढे परिणाम चांगले मिळतात.
