- डॉ. मेनका गुरुस्वामी राज्यसभेच्या पहिल्या खुल्या LGBTQ+ खासदार म्हणून ओळखल्या जातात
- त्यांनी हैदराबाद, दिल्लीतील शालेय शिक्षणानंतर बेंगळुरूच्या नॅशनल लॉ स्कूलमधून वकिलीची पदवी प्राप्त केली आहे
- मेनका गुरुस्वामी यांना प्रतिष्ठित रोड्स स्कॉलरशिप मिळाली आहे
Dr. Menaka Guruswamy: डॉ. मेनका गुरुस्वामी (Dr. Menaka Guruswamy) या केवळ कायदेतज्ज्ञ म्हणूनच नव्हे, तर आता राज्यसभेच्या पहिल्या ओपनली LGBTQ+ खासदार म्हणूनही ओळखल्या जात आहेत. त्यांच्या या यशामागे त्यांच्या अफाट बुद्धिमत्तेचा आणि जागतिक दर्जाच्या शिक्षणाचा मोठा वाटा आहे. डॉ. मेनका गुरुस्वामी यांचे प्राथमिक शिक्षण हैदराबाद पब्लिक स्कूलमध्ये झाले. त्यानंतर त्यांनी दिल्लीतील प्रतिष्ठित सरदार पटेल विद्यालयातून आपले हायस्कूल पूर्ण केले. शालेय जीवनापासूनच त्यांनी अभ्यासात आपली चमक दाखवली होती. राज्यसभेच्या पहिल्या समलिंगी खासदार होण्याचा मान डॉ. मेनका गुरुस्वामी यांना मिळाला आहे. डॉ. मेनका यांच्याकडे असलेल्या डिग्र्यांची यादी पाहिल्यास कोणाचेही डोळे दिपतील. हैदराबाद आणि दिल्लीत शालेय शिक्षण झाल्यावर त्यांनी बेंगळुरूच्या प्रसिद्ध नॅशनल लॉ स्कूलमधून वकिलीचे शिक्षण घेतले.
वकिली क्षेत्रातील करिअरची सुरुवात करण्यासाठी त्यांनी नॅशनल लॉ स्कूल ऑफ इंडिया युनिव्हर्सिटी (NLSIU), बेंगळुरू या भारतातील सर्वोत्तम संस्थेची निवड केली. 1997 मध्ये त्यांनी येथून B.A.LL.B. (Hons) ही पदवी संपादन केली. मेनका गुरुस्वामी यांच्या कर्तृत्वाची दखल आंतरराष्ट्रीय स्तरावर घेतली गेली. त्यांना जगातील अत्यंत मानाची 'रोड्स स्कॉलरशिप' (Rhodes Scholarship) मिळाली. 2000 मध्ये त्यांनी ऑक्सफर्ड युनिव्हर्सिटीतून 'बॅचलर ऑफ सिव्हिल लॉ' (BCL) पूर्ण केले. त्यानंतर 2001 मध्ये त्यांनी हार्वर्ड लॉ स्कूलमधून 'मास्टर ऑफ लॉ' (LL.M.) ही पदवी मिळवली.
त्यांनी केवळ वकिलीच केली नाही, तर कायद्याच्या गाभ्याचा अभ्यास करण्यासाठी संशोधनही केले. 2015 मध्ये त्यांनी ऑक्सफर्ड युनिव्हर्सिटीतून आपली पीएचडी (Doctorate) पूर्ण केली. भारत, पाकिस्तान आणि नेपाळमधील 'संवैधानिक शासन' हा त्यांच्या संशोधनाचा विषय होता. विशेष म्हणजे, भारतात समलैंगिकता गुन्ह्याच्या श्रेणीतून बाहेर काढण्यासाठी (कलम 377 रद्द करण्यासाठी) त्यांनी दिलेला कायदेशीर लढा ऐतिहासिक ठरला आहे. त्यांची बुद्धिमत्ता पाहून त्यांना जगातील सर्वात मानाची 'रोड्स स्कॉलरशिप' बहाल करण्यात आली होती. ऑक्सफर्ड आणि हार्वर्ड यांसारख्या जगप्रसिद्ध विद्यापीठांतून त्यांनी उच्च शिक्षण घेतले आहे. भारतातील समलिंगी समुदायाला न्याय मिळवून देण्यासाठी त्यांनी न्यायालयांत दिलेली झुंज सर्वांनाच ठाऊक आहे.
त्यानंतर त्यांनी आपला मोर्चा परदेशातील शिक्षणाकडे वळवला. ऑक्सफर्ड युनिव्हर्सिटीमध्ये 'रोड्स स्कॉलर' म्हणून त्यांनी नाव कमावले. हार्वर्डमधून मास्टर ऑफ लॉ केल्यानंतर त्यांनी पुन्हा ऑक्सफर्डमधून 2015 मध्ये डॉक्टरेट मिळवली. संविधानातील बारकावे आणि मानवी हक्क यावर त्यांचे मोठे प्रभुत्व आहे. कलम 377 रद्द करण्याच्या ऐतिहासिक निकालात डॉ. मेनका यांचा सिंहाचा वाटा होता.
