खगोलप्रेमींसाठी वर्ष 2026 हे अत्यंत महत्त्वाचे ठरणार आहे. 3 मार्च रोजी वर्षातील पहिले चंद्रग्रहण झाल्यानंतर आता सर्वांचे लक्ष ऑगस्ट महिन्यात होणाऱ्या दुसऱ्या चंद्रग्रहणाकडे लागले आहे. हे आंशिक चंद्रग्रहण असले तरी, यावेळी चंद्राचा सुमारे ९३ टक्के भाग पृथ्वीच्या गडद छायेखाली येणार असल्याने ते विशेष मानले जात आहे. वर्षातील पहिल्या चंद्रग्रहणानंतर आता खगोल विश्वात दुसऱ्या चंद्रग्रहणाची चर्चा सुरू झाली आहे. 27 आणि 28 ऑगस्ट 2026 रोजी हे ग्रहण होणार असून, हे आंशिक चंद्रग्रहण असले तरी ते पूर्ण ग्रहणासारखेच भासणार आहे. पृथ्वीच्या सावलीमुळे चंद्राचा बहुतांश भाग झाकला जाणार आहे. त्यामुळे एकाच वर्षात दुसऱ्यांदा चंद्र ग्रहणाचा अनुभव घेता येणार आहे.
हे ग्रहण 27-28 ऑगस्ट 2026 रोजी होणार आहे. भारतीय वेळेनुसार, हे ग्रहण प्रामुख्याने अमेरिकन आणि युरोपीय देशांमध्ये स्पष्ट दिसेल. जेव्हा चंद्र पृथ्वीच्या छायेखाली येतो, तेव्हा सूर्याचा प्रकाश पृथ्वीच्या वातावरणातून परावर्तित होऊन चंद्रावर पडतो, ज्यामुळे तो तांबूस रंगाचा दिसतो. या प्रक्रियेला साधारण 5 तास 39 मिनिटे लागणार आहेत. हे ग्रहण प्रामुख्याने अमेरिका, युरोप, आफ्रिका आणि प्रशांत महासागर क्षेत्रात दिसेल. भारतीय उपखंडातून हे ग्रहण दिसणार नसल्याने, खगोलशास्त्रीय दृष्टिकोनातून येथे कोणतेही धार्मिक नियम किंवा वेध पाळण्याची गरज उरणार नाही.
28 ऑगस्ट रोजी युनिव्हर्सल टाइमनुसार (UTC) मध्यरात्री 01:23 वाजता या ग्रहणाची प्रक्रिया सुरू होईल. पहाटे 04:41 वाजता हे ग्रहण आपल्या सर्वोच्च शिखरावर असेल. हे ग्रहण दीर्घकाळ चालणारे असून तब्बल 5 तास 39 मिनिटांचा हा सोहळा असेल. भारतात सुतक काळ लागणार का? असा प्रश्न निर्माण होत आहे. पण हे चंद्रग्रहण भारतातून दिसणार नाही. त्यामुळे भारतामध्ये कोणत्याही प्रकारचे सुतक पाळले जाणार नाही. नागरिक आपले दैनंदिन व्यवहार नेहमीप्रमाणे करू शकतील. मात्र, जगभरातील वैज्ञानिकांसाठी हा अभ्यासाचा मोठा विषय ठरणार आहे.
ग्रहणाची महत्त्वाची माहिती:
- तारीख: 28 ऑगस्ट 2026
- एकूण कालावधी: 5 तास 39 मिनिटे
- स्वरूप: आंशिक (93 टक्के भाग झाकला जाईल)
- प्रमुख क्षेत्रे: अमेरिका, युरोप, आफ्रिका
हे ग्रहण आशिया खंडातून आणि पर्यायाने भारतातून दिसणार नाही. त्यामुळे धार्मिक विधी किंवा ग्रहणाचे नियम पाळणाऱ्यांना काळजी करण्याचे कारण नाही. केवळ अमेरिका आणि युरोपमधील नागरिक या खगोलीय घटनेचा प्रत्यक्ष अनुभव घेऊ शकतील.
