Banana Shape Mystery: केळं तर आपण सर्वजण खातो. मात्र केळं वाकडं का असतं याबाबत तुम्ही कधी विचार केला आहे का? इतर फळं सरळ किंवा गोल असतात. यामागे केळं वाकडं असण्यामागे कोणताही योगायोग नाही. जाणून घेऊया यामागील कारण. केळं जगातील सर्वाधिक खाल्लं जाणारं फळ आहे. मात्र हे खात असताना कोणी त्याच्या आकाराविषयी फारसा विचार करीत नाही.
सफरचंद, संत्र, कलिंगड सारखी फळं गोल किंवा अंडाकृती असतात. मात्र केळाचा आकार वाकडा असतो. मात्र यामागे कोणताही योगायोग नाही तर नैसर्गिक वैज्ञानिक कारण आहे. जाणून घेऊया यामागील कारणाविषयी.
तुम्हाला माहीत आहे का?
सुरुवातीला केळी जमिनीच्या दिशेने म्हणजेच गुरुत्वाकर्षणाच्या प्रभावाखाली वाढतात. मात्र, जसजशी केळी मोठी होतात, तसतशी त्यांना सूर्यप्रकाशाची गरज भासते. सूर्यप्रकाश मिळवण्यासाठी ही फळे वरच्या दिशेने (आकाशाकडे) वळू लागतात.
विज्ञान काय सांगतं?
- या प्रक्रियेला फोटोट्रोपिज्म म्हणतात
- म्हणजे प्रकाशाच्या दिशेने वाढणं
- त्यामुळे केळं वरच्या दिशेने वाकडं होतं
केळ्यांची वाढ कशी होते?
केळीच्या झाडांची निर्मिती मूळतः पावसाळी जंगलांच्या मधल्या भागात होतात. या परिसरात सूर्यप्रकाश कमी मिळतो. जर केळी सरळ खाली वाढली असती, तर त्यांना पुरेसा प्रकाश मिळाला नसता. त्यामुळे प्रकाश मिळवण्यासाठी ती गुरुत्वाकर्षणाच्या विरुद्ध दिशेने वाढण्याचा प्रयत्न करतात. या ओढाताणीमुळे (खाली ओढणारे गुरुत्वाकर्षण आणि वर खेचणारा सूर्यप्रकाश) केळीचा आकार नैसर्गिकरित्या वाकडा होतो.
Photo Credit: AI
केळीच्या वाढीमागे काय आहे विज्ञान?
या प्रक्रियेला वैज्ञानिक भाषेत फोटोट्रोपिज्म म्हणतात. याचा अर्थ प्रकाशाच्या दिशेने वाढणं. अनेक रोपं आणि फळं सूर्याच्या दिशेने झुकतात. मात्र केळ्यावर याचा परिणाम अत्यंत स्पष्टपणे दिसतो. याच कारणामुळे केळं खाली लटकण्याशिवाय वरच्या दिशेने वळतं. अधिकांश केळी अशाच दिशेने वाढतात. सुरुवातीच्या टप्प्यात केळीचा आकार सरळ असतो, मात्र वेळेनुसार, सूर्याच्या प्रकाशाच्या दिशेने वाढत वाढत ते वाकडं होतं. याच कारणामुळे जगभरात विकली जाणारी केळी कर्व्ह शेपमध्ये दिसतात.
Disclaimer: NDTV Marathi या माहितीची जबाबदारी घेत नाही. अधिक माहितीसाठी तज्ज्ञ/डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा.
