No Phone in Morning: जर आपण सकाळी उठल्याबरोबर मोबाईल फोनला हात न लावता इतर कामांवर लक्ष केंद्रित केले तर? कपिल शर्मा या ३२ वर्षीय आयटी व्यावसायिकाने असेच काहीसे केले. तो गेल्या नऊ वर्षांपासून आयटी क्षेत्रात काम करत आहेत. त्याने सांगितले, "माझंही आयुष्य अगदी आजकालच्या बहुतेक लोकांसारखंच होतं: रात्री उशिरापर्यंत लॅपटॉप, उठल्याबरोबर मोबाईल फोन आणि दिवसभर स्क्रीन्समध्येच अडकलेलं आयुष्य.
सकाळी उठल्या उठल्या मोबाईल पाहणे बंद!
सकाळी अलार्म वाजल्याबरोबर माझा पहिला हात मोबाईलकडे जायचा. व्हॉट्सॲप, ईमेल, लिंक्डइन, बातम्या, सगळं काही तपासल्याशिवाय दिवस सुरूही झाला नाही असं मला वाटायचं. पण खरं सांगायचं तर, दिवस सुरू होण्याआधीच माझी सगळी ऊर्जा संपून जायची. असं वाटायचं की मी माझी सकाळ दुसऱ्या कोणाच्यातरी हवाली केली आहे, अशा मेसेजेस आणि नोटिफिकेशन्सच्या हवाली, ज्यांचा माझ्या खऱ्या आयुष्याशी काहीही संबंध नव्हता."
कपिलने सांगितले की, एके दिवशी तो ऑफिसमध्ये एका स्क्रीनसमोर बसला होता, पण त्याचं मन दुसरीकडेच होतं. काम होतं, पण लक्ष नव्हतं. त्यात भर म्हणजे चिडचिड, थकवा आणि एक विचित्र अस्वस्थता होती. मी एका मीटिंगमध्ये बसलो होतो, पण माझं लक्ष सतत माझ्या मोबाईल फोनकडे जात होतं. मला दर १०-१५ मिनिटांनी नोटिफिकेशन्स तपासण्याची सवय लागली होती, आणि त्या दिवशी, पहिल्यांदाच माझ्या लक्षात आलं की माझं लक्ष माझ्या कामावर नाही, तर विचलित होण्यावर आहे.
सुरुवात सोपी नव्हती. कपिलने स्पष्ट केले, पहिले २-३ दिवस, मला असं वाटत होतं की माझ्याकडून काहीतरी सुटत आहे. मला सतत माझे नोटिफिकेशन्स तपासावेसे वाटत होते. असं वाटायचं की काहीतरी मोठी घटना घडली आहे आणि मला त्याची कल्पनाही नाही. मी वारंवार माझं घड्याळ तपासायचो, मग मला फोन उचलावासा वाटायचा, पण मी स्वतःला थांबवायचो. माझ्या जुन्या सवयी आणि माझा नवीन निर्णय यांच्यात ही एक प्रकारची मानसिक लढाई होती.
कपिलने सांगितले की मी स्वतःलाच एक प्रश्न विचारला....
काय काय बदल झाला?
1. माझी सकाळ प्रसन्न व्हायला लागली.
पूर्वी, माझ्या दिवसाची सुरुवात इतरांच्या मेसेजेसने व्हायची, पण आता ती माझ्या विचारांनी सुरू व्हायची. मी सकाळी फक्त १०-१५ मिनिटे घालवू लागलो, कधी चहाबरोबर, तर कधी फक्त शांततेत." या लहानशा बदलामुळे मला जाणवले की सकाळ ही सर्वात पवित्र आणि शक्तिशाली वेळ आहे. जेव्हा तुम्ही ती वेळ कोणत्याही विचलित करणाऱ्या गोष्टींशिवाय घालवता, तेव्हा तुम्ही तुमच्या दिवसाची सुरुवात गोंधळ आणि घाईगडबडीने नव्हे, तर स्पष्टता आणि नियंत्रणाने करता.
२. माझे मन हलके आणि अधिक स्पष्ट वाटू लागले
पूर्वी, मी उठायचो आणि माझ्या मनात शंभर गोष्टींची गर्दी व्हायची: बातम्या, संदेश, सोशल मीडिया, ऑफिसचा ताण... पण जेव्हा मी माझा मोबाईल बाजूला ठेवला, तेव्हा माझ्या मनाला एक डिजिटल विश्रांती मिळाली. सकाळ आता ओव्हरलोड वाटण्याऐवजी, एका कोऱ्या पाटीसारखी वाटू लागली. याचा परिणाम असा झाला की, मला माझे विचार अधिक चांगल्या प्रकारे समजू लागले आणि दिवसभर माझा ताण कमी झाला.
३. एकाग्रता लक्षणीयरीत्या सुधारली
ऑफिसमध्ये, माझ्या लक्षात आले की जे काम करायला २-३ तास लागायचे, ते आता १-१.५ तासांत पूर्ण होत होते. याचे कारण असे होते की सकाळपासून माझे मन इतके विचलित नव्हते. पूर्वी काम सुरू करण्यापूर्वीच मला थकवा जाणवायचा, पण आता मी ताज्या मनाने काम करत होतो. यामुळे केवळ उत्पादकताच वाढली नाही, तर माझ्या कामात समाधानही मिळू लागले.
४. मनःस्थिती आणि वागणूक बदलली
पूर्वी मला लहानसहान गोष्टींचा त्रास व्हायचा जसे की वाहतूक कोंडी, ऑफिसमधील तणाव किंवा लोकांचे बोलणे पण जेव्हा सकाळ शांत असते, तेव्हा त्याचा परिणाम दिवसभर माझ्या वागणुकीवर होतो. आता, मी प्रतिक्रिया देण्याऐवजी परिस्थिती समजून घेऊ लागलो. संयम वाढला आणि अनावश्यक ताण कमी झाला.
५. मला पुन्हा स्वतःची ओळख पटली
सर्वात मोठा बदल हा होता की मी स्वतःशीच बोलू लागलो. पूर्वी माझे मन इतरांच्या माहितीने भरलेले असायचे. कोणी काय पोस्ट केले, कोणी काय म्हटले—पण आता त्यात माझे स्वतःचे विचार येऊ लागले. मला काय हवे आहे, माझे प्राधान्यक्रम काय आहेत आणि मला माझ्या आयुष्याला कोणती दिशा द्यायची आहे, याचा मी विचार करू लागलो. मला यापूर्वी अशी स्पष्टता कधीच अनुभवली नव्हती.
Hotel Chekout Rules: हॉटेलमधून चेक आऊट करताना काय काय घरी नेऊ शकता? 'या' वस्तूंना हातही लावू नका
असं आहे नवीन आयुष्य!
- जागे झाल्यावर लगेच मोबाईल फोन नाही.
- आधी पाणी, मग १५-२० मिनिटे आत्मचिंतन.
- हलका व्यायाम किंवा शांत बसणे.
- त्यानंतरच जगाशी संपर्क.
याव्यतिरिक्त, सकाळी उठणे सोपे जावे म्हणून मी झोपण्यापूर्वी मोबाईल फोन कमी वापरण्याचे ठरवले. आपल्याला वाटते की मोबाईल फोन आपल्याला जोडलेले ठेवतात, पण सत्य हे आहे की ते आपल्याला स्वतःपासून तोडतात.
(कपिल शर्मा एक आयटी व्यावसायिक ज्याने सकाळची एक सवय बदलून आपली संपूर्ण विचारसरणी बदलली)
