- डॉ. पल्लवी वसल
Monsoon UTI Issue: पावसाळा ऋतूमुळे उन्हाळ्यापासून दिलासा देतो पण त्यासोबतच या ऋतूत अनेक प्रकारच्या आजारांची लागण होण्याचा धोकाही वाढतो. विशेषतः महिलांमध्ये या काळात युरिनरी ट्रॅक्ट इन्फेक्शनची (UTI - मूत्रमार्गाचा संसर्ग) समस्या वाढू लागते. डॉक्टरांच्या मते, काही छोट्या-छोट्या चुकांमुळे या संसर्गाचा धोका वाढू शकतो. पावसाळ्यात UTI इन्फेक्शन का होते? त्याची सुरुवातीची लक्षणे आणि या समस्येवरील उपचारांबाबत डॉ. पल्लवी वसल यांनी माहिती दिलीय, जाणून घेऊया सविस्तर...
पावसाळ्यात (Monsoon) UTI ची प्रकरणे का वाढतात?
दरवर्षी पावसाळ्यात महिलांमध्ये युरिनरी ट्रॅक्ट इन्फेक्शनच्या (UTI) प्रकरणांमध्ये वाढ पाहायला मिळते. याची सर्वात मोठी कारणे खालीलप्रमाणे आहेत:
- वाढलेला दमटपणा
- दीर्घकाळ ओल्या किंवा घामाने भिजलेल्या कपड्यांमध्ये राहणे
- पुरेशा प्रमाणात पाणी न पिणे
- लघवी दीर्घकाळ रोखून धरणे
- स्वच्छतेकडे दुर्लक्ष करणे
महिलांमध्ये मूत्रमार्ग लहान (छोटा) असल्यामुळे बॅक्टेरिया सहजपणे मूत्राशयापर्यंत पोहोचू शकतात, ज्यामुळे संसर्गाचा धोका वाढतो.
युरिनरी ट्रॅक्ट इन्फेक्शनमुळे किडनी (मूत्रपिंड), ब्लॅडर (मूत्राशय), युरेटर (मूत्रवाहिनी) आणि यूरेथ्रा (मूत्रमार्ग) यापैकी कोणत्याही भागावर परिणाम होऊ शकतो. पण बहुतांश प्रकरणांमध्ये याचा परिणाम ब्लॅडर आणि यूरेथ्रावर होतो.
UTI ची सामान्य लक्षणे
- लघवी करताना जळजळ किंवा वेदना होणे
- वारंवार लघवीला येणे
- लघवीला तीव्र दुर्गंधी येणे
- ओटीपोटामध्ये वेदना होणे
- काही प्रकरणांमध्ये ताप आल्यासारखे वाटणे
- लघवीचा रंग गडद दिसणे
जर ही सर्व लक्षणे 24 ते 48 तासांपेक्षा जास्त वेळ राहत असतील, तर याकडे सामान्य समस्या म्हणून दुर्लक्ष करू नका. वेळेवर उपचार न मिळाल्यास हा संसर्ग गंभीर रूप घेऊ शकतो.
(नक्की वाचा: Chicken Side Effects: चिकन प्रेमींनो लक्ष द्या! चिकनचे हे 10 भाग खाणे ठरेल शरीरासाठी विष, गंभीर कारणं वाचून उडेल झोप)
पावसाळ्यात UTI पासून कसा बचाव करावा?
चांगली गोष्ट अशी आहे की काही सोप्या सवयींचा अवलंब करून आपण UTI पासून बऱ्याच अंशी स्वतःचा बचाव करू शकतो:
- पुरेशा प्रमाणात पाणी प्या: शरीर हायड्रेटेड ठेवा.
- लघवी कधीही रोखून धरू नका: जेव्हा गरज असेल तेव्हा लगेच टॉयलेटला जा.
- ओले कपडे त्वरित बदला: पावसाने भिजलेले कपडे किंवा घामाने ओले झालेले अंतर्वस्त्र (अंडरगार्मेंट्स) जास्त वेळ घालून राहू नका.
- स्वच्छतेची काळजी घ्या: टॉयलेट वापरल्यानंतर प्रायव्हेट पार्ट व्यवस्थित स्वच्छ करा.
- योग्य कपडे निवडा: सुती (कॉटन) अंडरगार्मेंट्स वापरा आणि वैयक्तिक स्वच्छतेची (पर्सनल हायजीन) विशेष काळजी घ्या.
- पावसाळ्याचा खरा आनंद तेव्हाच घेता येईल, जेव्हा आपण त्यासोबतच आपल्या आरोग्याचीही काळजी घेऊ. छोट्या-छोट्या गोष्टी लक्षात ठेवून आपण अशा समस्यांपासून स्वतःचा बचाव करू शकतो.
(डॉ. पल्लवी वसल या डायरेक्टर आणि हेड, ऑब्सटेट्रिक्स आणि गायनेकोलॉजी, मॅरिंगो एशिया हॉस्पिटल्स, गुरुग्राम.)
Disclaimer: NDTV Marathi या माहितीची जबाबदारी घेत नाही. अधिक माहितीसाठी तज्ज्ञ/डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा.
