Palghar News: छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या पदस्पर्शाने पावन झालेल्या आणि ऐतिहासिक वारसा लाभलेल्या पालघर जिल्ह्यातील वाडा तालुक्यातील कोहोज किल्ल्यावर दुर्गप्रेमींनी एकत्र येत एक अत्यंत कौतुकास्पद आणि प्रेरणादायी श्रमदान अभियान राबवले आहे. 'कोहोज किल्ला प्रतिष्ठान'च्या 30 सदस्यांनी गडावर येत श्रमदानाच्या माध्यमातून किल्ल्याचे रूप पालटले असून संवर्धनाची अनेक महत्त्वाची कामे यशस्वीरित्या पूर्ण केली आहेत. या मोहिमेमुळे कोहोज किल्ल्याचा ऐतिहासिक ठेवा जतन होण्यास मदत झाली असून, गडावर येणाऱ्या शिवभक्त आणि पर्यटकांसाठी आता गडफेरी अधिक सोयीची झाली आहे.
कोहोज किल्ल्यावरील विकासकामे
- तोफांसाठी लोखंडी स्टँड: गडावर उघड्यावर आणि जमिनीवर असलेल्या ऐतिहासिक तोफांच्या संरक्षणासाठी खास लोखंडी स्टँड तयार करण्यात आले. या स्टँडवर तोफांना सन्मानाने आणि सुरक्षितपणे पुन्हा उभे करण्यात आले आहे.
- धोकादायक वाटेवर रेलिंग: कोहोज किल्ल्याची चढण काही ठिकाणी अत्यंत अवघड आणि निसरडी आहे. गडावरील याच धोकादायक पायवाट आणि पायऱ्यांवर दुर्गप्रेमींनी मजबूत लोखंडी रेलिंग बांधले आहे, ज्यामुळे पर्यटकांच्या सुरक्षेचा मोठा प्रश्न सुटला आहे.
- कुसुमेश्वर मंदिरासमोर मंडप: गडावरील प्रसिद्ध आणि प्राचीन कुसुमेश्वर मंदिरासमोर भाविक आणि पर्यटकांसाठी एक आकर्षक मंडप उभारण्यात आला आहे.
(नक्की वाचा- Pune News: भारतातील ट्रॅफिकवर उपाय! उबर ड्रायव्हरचा सल्ला अन् एक वाक्य ऐकून अमेरिकन फाऊंडर थक्क)
पर्यटकांचा प्रवास आता अधिक सुरक्षित आणि सुखकर
कोहोज किल्ला हा ट्रेकर्स आणि दुर्गप्रेमींसाठी नेहमीच आकर्षणाचे केंद्र राहिला आहे. मात्र, गडावरील पायाभूत सुविधा अभावी आणि अवघड वाटांमुळे पर्यटकांना मोठा त्रास सहन करावा लागत होता. प्रतिष्ठानच्या सदस्यांनी स्वतः श्रमदान करून आणि कोणतीही सरकारी मदतीची वाट न पाहता हे दुर्ग संवर्धनाचे मोलाचे कार्य केले आहे.
कोहोज किल्ल्याचा संक्षिप्त इतिहास आणि महत्त्व
कोहोज किल्ला हा पालघर जिल्ह्यातील मनोर-वाडा रस्त्या जवळ आहे. या किल्ल्याची साधारण उंची 3200 फूट असून, गडावरील 'हार्ट शेप' (हृदयाच्या आकाराचा) नैसर्गिक पाषाण स्तंभ हे पर्यटकांचे मुख्य आकर्षण आहे.
ऐतिहासिकदृष्ट्या, 1654 च्या सुमारास छत्रपती शिवाजी महाराजांनी कल्याण-भिवंडी प्रांत जिंकल्यानंतर हा किल्ला मराठ्यांच्या स्वराज्यात सामील झाला. पुढे पुरंदरच्या तहात हा किल्ला मुघलांना द्यावा लागला होता. मात्र मराठ्यांनी तो पुन्हा जिंकला. या गडावरून वैतरणा नदी आणि आजूबाजूच्या विस्तीर्ण परिसरावर नजर ठेवता येत असे.
आज अनेक ऐतिहासिक किल्ले शासकीय अनास्थेमुळे ढासळत चालले असताना, कोहोज किल्ला प्रतिष्ठानच्या तरुणांनी स्वतःहून पुढे येत केलेले हे काम कौतुकास्पद ठरत आहे. गडसंवर्धनासोबतच पर्यटकांच्या सुरक्षिततेला प्राधान्य देणाऱ्या या मोहिमेचे पालघरसह संपूर्ण महाराष्ट्रातील शिवप्रेमींकडून कौतुक होत आहे.
या उपक्रमामुळे गडाचा ऐतिहासिक वारसा तर जपला गेलाच आहे, शिवाय आता पावसाळ्यात किंवा इतर ऋतूंमध्ये गडावर येणाऱ्या पर्यटकांचा प्रवास अधिक सुरक्षित आणि सुखकर होणार आहे. दुर्गप्रेमींच्या या अनोख्या आणि निस्वार्थी मोहिमेचे संपूर्ण पालघर जिल्ह्यात आणि सोशल मीडियावर सर्वत्र भरभरून कौतुक होत आहे.
