Iran US War Ceasefire: इराणचे दिवंगत सर्वोच्च नेते अयातुल्ला अली खामेनेई यांच्या निधनाला 40 दिवस पूर्ण होत असतानाच मध्य-पूर्वेतून शांततेची बातमी समोर आली आहे. अमेरिका आणि इराण यांच्यात दोन आठवड्यांसाठी युद्धविराम (सीजफायर) जाहीर करण्यात आला आहे. हा शांतता करार अशा वेळी झाला आहे, जेव्हा अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी इराणला अतिशय कठोर स्वरुपातील डेडलाइन दिली होती. इराण जर चर्चेसाठी तयार झाला नाही, तर फारसी संस्कृतीचे अस्तित्वच पुसून टाकू, असा स्पष्ट इशारा ट्रम्प यांनी दिला होता. या युद्धविरामाची वेळ अत्यंत महत्त्वाची मानली जात आहे. कारण अयातुल्ला अली खामेनेई यांच्या निधनानंतर पुकारलेला 40 दिवसांचा देशव्यापी शोक आज संपत आहे. विशेष म्हणजे शोकाचा हा कालावधी संपताच युद्धाच्या मैदानातून मिसाइल्सचा आवाज शांत झाला आहे.
ट्रम्प यांचे 'प्रेशर पॉलिटिक्स'
या युद्धविरामामागे राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प यांची 'मॅक्सिमम प्रेशर' (जास्तीत जास्त दबाव) ही रणनीती सर्वात मोठे कारण मानले जात आहे. ट्रम्प यांनी इराणला एका ठराविक वेळेत करार करण्याची चेतावणी दिली होती. त्यांनी स्पष्ट शब्दांत सांगितले होते की, जर इराणने अटी मान्य केल्या नाहीत, तर त्याचे परिणाम अतिशय विनाशकारी असतील. ट्रम्प यांच्या या अल्टीमेटममुळे इराणच्या रणनीतीकारांना विचार करणे भाग पडले, कारण यावेळी धोका केवळ सत्तेला नसून देशाची ऐतिहासिक ओळख आणि संस्कृतीला होता.
युद्धाच्या या 40 दिवसांत इराणची स्थिती अतिशय नाजूक झाली होती. एकीकडे सर्वोच्च नेत्याचे नसणे आणि दुसरीकडे सतत होणारे मिसाइल हल्ले यामुळे देशाचे कंबरडे मोडले होते. अशा परिस्थितीत ट्रम्प यांची डेडलाइन संपण्यापूर्वी युद्धविरामावर सहमती होणे इराणसाठी सेफ एक्झिट मानले जात आहे. आता दोन्ही पक्ष चर्चेद्वारे तोडगा काढण्यावर भर देतील.
(नक्की वाचा: US-Iran War Update: युद्ध नेमकं कोण जिंकलं? कोण झुकलं? इराणच्या 10 अटी वाचून सगळं स्पष्ट होईल)
चेहलुमनिमित्त रस्त्यांवर गर्दी
खामेनेई यांच्या निधनाला 40 दिवस उलटले असले तरी, अद्याप त्यांच्यावर अधिकृतपणे अंत्यसंस्कार करण्यात आलेले नाहीत. मीजान न्यूज एजन्सीनुसार, 8 एप्रिल रोजी संपूर्ण देशात शोक मिरवणुका काढल्या जात आहेत. या मिरवणुका मशिदींपासून सुरू होऊन मुख्य चौकांकडे जात आहेत. रस्त्यांवरील या गर्दीच्या माध्यमातून इराण जगाला हा संदेश देऊ इच्छितो की, संकटाच्या या काळातही जनता शासनाच्या पाठीशी उभी आहे.
9 एप्रिल रोजी तेहरानच्या रिपब्लिक स्क्वेअरवरून एक भव्य मोर्चा काढला जाईल. हा मोर्चा थेट त्या ठिकाणापर्यंत जाईल जेथे खामेनेई यांचा मृत्यू झाला होता. त्यानंतरच्या दिवशी संपूर्ण देशात खामेनेई यांच्या रेकॉर्डेड आवाजात प्रार्थना प्रसारित केल्या जातील. तज्ज्ञांच्या मते, इस्लामिक रिपब्लिकने रमजान आणि खामेनेई यांच्या मृत्यूच्या शोकाचा वापर राजकीय ढाल म्हणून केला आहे, जेणेकरून रस्त्यांवर समर्थकांची उपस्थिती टिकवून ठेवता येईल आणि सरकारविरोधी आवाज दाबला जाईल.
Photo Credit: NDTV Marathi
आता पुढे काय?
सध्या युद्धविराम झाल्यामुळे युद्धाचे ढग काहीसे विरले असले तरी ही शांतता कायमस्वरूपी असेल का? हा प्रश्न कायम आहे. ट्रम्प आणि इराण यांच्यातील हा संभाव्य करार कोणत्या अटींवर आधारित असेल, याकडे आता संपूर्ण जगाचे लक्ष लागले आहे.
