महाराष्ट्राच्या राजकारणात सध्या 'ऑपरेशन टायगर'ची मोठी चर्चा आहे. 2022 मध्ये ज्या प्रकारे आमदारांनी साथ सोडली होती, तशीच परिस्थिती आता खासदारांच्या बाबतीत निर्माण झाल्याचे चित्र आहे. या राजकीय उलथापालथीच्या काळात सर्वात मोठा प्रश्न निर्माण झाला आहे तो म्हणजे पक्षाची सूत्रे कोणाच्या हातात आहेत.
पक्षाचे खासदार शिंदे गटाच्या संपर्कात असल्याच्या बातम्या येत असताना, प्रसारमाध्यमांमध्ये संजय राऊत हा सर्वात प्रमुख चेहरा म्हणून समोर आले आहेत. प्रत्येक आरोपाला उत्तर देणे, पत्रकार परिषदा घेणे आणि राजकीय प्रतिहल्ले चढवणे ही कामे तेच करत आहेत. याउलट, उद्धव ठाकरे आणि आदित्य ठाकरे तुलनेने कमी सक्रिय दिसत आहेत. परिणामी, पक्षाचे प्रत्यक्ष राजकीय व्यवस्थापन आता राऊत यांच्या हाती एकवटले आहे का? अशी चर्चा राजकीय वर्तुळात अशी चर्चा जोर धरत आहे.
खासदारांच्या नाराजीची कारणे
खासदारांच्या मनात असलेल्या नाराजीची काही प्रमुख कारणे समोर येत आहेत. यामध्ये "दरबारी संस्कृती" आणि निर्णय प्रक्रिया काही मर्यादित लोकांच्या हातात एकवटल्याने आमदारांनंतर आता खासदारही नेतृत्व दुरावल्याची भावना व्यक्त करत आहेत. नेतृत्वापर्यंत पोहोचता न येणे ही एक वारंवार उद्भवणारी तक्रार राहिली आहे. पक्षाची निर्णयप्रक्रिया काही मोजक्या लोकांपुरतीच मर्यादित होत चालली आहे, असे अनेक खासदार आणि नेत्यांना वाटत होते. 2022 मधील बंडाच्या वेळीही हीच तक्रार समोर आली होती.
विशेष म्हणजे, खासदारांच्या नाराजीला सध्या कारणीभूत ठरलेले मुद्दे हे चार वर्षांपूर्वी आमदारांनी केलेल्या आरोपांशी मिळतेजुळते आहेत. जेव्हा आमदार आणि खासदार वेगवेगळ्या वेळी अशाच प्रकारच्या तक्रारी करतात, तेव्हा ते केवळ राजकीय खेळी नसून संघटनात्मक कमकुवतपणाचे लक्षण असते.
(नक्की वाचा- School Time: राज्यातील शाळांची वेळ बदलणार? ॲक्टिव्ह टीचर्स फोरमने शिक्षणमंत्र्यांकडे काय केली मागणी?)
पक्ष नेतृत्वाचा कार्यकर्त्यांशी तुटलेला संपर्क
मुंबई महानगरपालिका, ठाणे, नवी मुंबई, कल्याण-डोंबिवली आणि इतर स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुकांच्या तयारीदरम्यान, उद्धव ठाकरे आणि आदित्य ठाकरे संघटनात्मक पातळीवर पुरेसे सक्रिय दिसत नाहीत, अशी अंतर्गत चर्चा होती. शिवसेनेचे राजकारण नेहमीच बूथ-स्तरीय नेटवर्क आणि स्थानिक नेतृत्वावर अवलंबून राहिले आहे. तरीही, अनेक कार्यकर्त्यांना असे वाटते की पूर्वीच्या तुलनेत पक्षाच्या वरिष्ठ नेतृत्वाचा तळागाळातील कार्यकर्त्यांशी असलेला संपर्क कमी झाला आहे. परिणामी, स्थानिक नेते आणि खासदारांमध्ये असुरक्षिततेची भावना निर्माण झाली. म्हणूनच, जेव्हा पक्षावर संकट ओढवले, तेव्हा अनेक नेते नेतृत्वापेक्षा स्वतःच्या राजकीय भवितव्याबद्दल अधिक चिंतेत असल्याचे दिसून आले.
आदित्य ठाकरे लोकप्रिय चेहरा, पण...
ठाकरे कुटुंबातील सर्वात लोकप्रिय चेहरा म्हणून आदित्य ठाकरे यांचे स्थान अढळ आहे, यात शंका नाही. तरुणांमध्ये त्यांना चांगली पसंती मिळते आणि त्यांनी राज्यभर सातत्याने सभा घेतल्या आहेत. मात्र, राजकीय लोकप्रियता आणि संघटनात्मक नियंत्रण या दोन भिन्न गोष्टी आहेत. 2022 मधील बंडानंतर, आदित्य ठाकरे यांनी आक्रमक राजकारणाचा चेहरा बनण्याचा प्रयत्न केला, तरीही आमदारांमधील असंतोष रोखण्यात त्यांना अपयश आले. आता खासदारांमध्ये निर्माण झालेल्या नाराजीमुळे पुन्हा एकदा प्रश्न उपस्थित झाला आहे: आदित्य यांचा प्रभाव केवळ जाहीर सभांपुरता मर्यादित आहे की संघटनेतही तितकाच प्रभावी आहे? असा प्रश्न निर्माण होत आहे.
पक्षात दीर्घकाळापासून चर्चेत असलेला आणखी एक विषय म्हणजे संजय राऊत आणि आदित्य ठाकरे यांच्या राजकीय कार्यपद्धतीतील फरक. राज्यसभा निवडणुका आणि उमेदवार निवडीच्या प्रक्रियेदरम्यान दोन्ही बाजूंनी जाहीरपणे मतभेद मान्य केले नसले तरी, पक्षांतर्गत सत्तेच्या समतोलाबाबत चर्चा सुरूच राहिल्या. राजकीय निरीक्षकांच्या मते, आज शिवसेना ठाकरे गटात उद्धव ठाकरे, आदित्य ठाकरे, संजय राऊत अशी सत्तेची तीन केंद्रे दिसून येत आहेत. जेव्हा संघटनेला हे स्पष्ट नसते की नेमके कोण अंतिम राजकीय संदेश देत आहे, तेव्हा पेच निर्माण होतो.
(नक्की वाचा- Pune-Shirdi Railway: साईभक्तांसाठी खुशखबर! पुणे-शिर्डी पहिली थेट रेल्वे सेवा 17 जूनपासून सुरू)
भविष्यातील दिशा काय?
आगामी काळात शिवसेना ठाकरे गटाला हे ठरवावे लागेल की त्यांची वाटचाल ठाकरे कुटुंबाच्या नावावर होणार की संजय राऊत यांच्या राजकीय शैलीवर. जर बंडाळी रोखायची असेल, तर केवळ मीडियात लढून चालणार नाही, तर संघटनेत पुन्हा एकदा 'थेट संवाद' प्रस्थापित करणे गरजेचे आहे. अन्यथा, 'ऑपरेशन टायगर'चे नाव घेऊन होणारी ही हालचाल पक्षाला पुन्हा एकदा मोठ्या राजकीय फटक्याकडे घेऊन जाऊ शकते.
