Summer Tips For Animals: राज्यात उन्हाचा पारा वाढू लागल्याने केवळ माणसांनाच नाही, तर मुक्या प्राण्यांवरही त्याचे विपरीत परिणाम होत आहेत. वाढत्या उष्णतेमुळे जनावरांमध्ये उष्माघात आणि पचनाच्या विकारांसह विषबाधेच्या (Poisoning) घटनांमध्ये मोठी वाढ होत असल्याचे समोर आले आहे. विषबाधा ही एक अत्यंत गंभीर समस्या असून वेळेवर उपचार न मिळाल्यास शेतकरी आणि पशुपालकांचे मोठे आर्थिक नुकसान होऊ शकते.
विषबाधा होण्याची प्रमुख कारणे काय?
उन्हाळ्यात चाऱ्याची टंचाई निर्माण होते, त्यामुळे जनावरे मिळेल तो चारा खाण्याचा प्रयत्न करतात. यातूनच विषबाधेचा धोका संभवतो...
- विषारी वनस्पती: उन्हाळ्यात चाऱ्याची टंचाई निर्माण झाल्यामुळे जनावरे अनेकदा धोतरा, आकोडा, करट किंवा रानमेथी यासारख्या विषारी वनस्पती खातात.
- कीटकनाशकांचा अंश: शेतात फवारणी केलेल्या चाऱ्याचे सेवन किंवा रासायनिक खतांच्या संपर्कात आल्याने विषबाधा होते.
- दूषित चारा आणि पाणी: कुजलेला किंवा बुरशी लागलेला चारा तसेच साचलेले दूषित पाणी जनावरांच्या शरीरात विषारी घटक तयार करते.
- कचरा आणि रसायने: प्लास्टिक, तेलकट पदार्थ किंवा रंगयुक्त वस्तू खाल्ल्याने पचनसंस्थेवर परिणाम होतो.
ही लक्षणे दिसताच व्हा सावध!
जनावरांना विषबाधा झाली आहे हे ओळखण्यासाठी खालील लक्षणांवर लक्ष ठेवा
- भूक मंदावणे किंवा चारा खाणे पूर्णपणे बंद होणे.
- तोंडातून सतत फेस येणे किंवा लाळ गळणे.
- जनावर अस्वस्थ होणे किंवा इकडे-तिकडे धावणे.
- श्वास घेण्यास त्रास होणे आणि पोट फुगणे.
- गंभीर परिस्थितीत स्नायूंना कंप सुटणे किंवा डोळे फिरणे.
तातडीने कोणते उपाय करावे?
विषबाधेचा संशय आल्यास घाबरून न जाता खालील उपाय करावे
- जनावराला त्वरित विषारी पदार्थांपासून दूर करा.
- तोंडातील उरलेला चारा किंवा पदार्थ काढून टाकावा.
- जनावराला स्वच्छ आणि थंड पाणी पाजावे.
- सर्वात महत्त्वाचे: कोणताही घरगुती उपाय किंवा अघोरी उपचार स्वतःहून करू नका. तातडीने जवळच्या सरकारी किंवा खासगी पशुवैद्यकीय अधिकाऱ्यांशी संपर्क साधावा.
(नक्की वाचा : Summer Food : मे महिन्यात चुकूनही 'या' 3 भाज्या खाऊ नका; उन्हाळ्यात कोणत्या भाज्या टाळाल, काय खायला हवं?)
प्रतिबंधात्मक उपाय (Tips for Farmers)
- विषबाधा टाळण्यासाठी पशुपालकांनी चाऱ्याची गुणवत्ता तपासावी.
- शेतातील विषारी वनस्पती नष्ट कराव्या.
- रसायने आणि कीटकनाशके जनावरांच्या पोहोचण्यापासून लांब ठेवावी.
- गोठ्यात स्वच्छतेसोबतच जनावरांना पिण्यासाठी मुबलक पाणी उपलब्ध करून द्यावे.
उन्हाळ्याच्या या कठीण काळात शेतकऱ्यांनी आपल्या पशुधनाची योग्य काळजी घेतल्यास संभाव्य धोके टाळता येतील.
(नक्की वाचा: Summer Tips: कुलरमधून खराब झालेल्या माशांसारखा घाणेरडा वास येतोय? 'हे' सोपे उपाय करून मिनिटांत दूर करा समस्या)
Photo Credit: NDTV Marathi
(Content Source: जिल्हा माहिती कार्यालय, बुलढाणा)
Track Latest News Live on Marathi.NDTV.com and get news updates from India and around the world
