Dhurandhar 2 Movie Review : नुकताच मी बहुचर्चित 'धुरंधर 2' हा चित्रपट पाहिला. खरं तर मला चित्रपटांची फारशी आवड नाही, वर्षातून एखाद-दुसरा चित्रपट मी केवळ मनोरंजनासाठी पाहतो. पण हा चित्रपट पाहण्याचं कारण मनोरंजनापलीकडचं होतं. हा चित्रपट सत्य घटनांवर आधारित असल्याचा दावा करतो आणि यामध्ये मुंबई अंडरवर्ल्डचा डॉन दाऊद इब्राहिमसारख्या खऱ्या पात्रांना दाखवण्यात आले आहे. त्यामुळे अनेक मित्र आणि पॉडकास्टर्स मला विचारत होते की, यात नक्की सत्य किती आणि काल्पनिक भाग किती? तर वाचा या चित्रपटाचा हा एक वेगळा रिव्ह्यू...
माझं असं मत आहे की, प्रत्येक चित्रपटप्रेमींनी 'धुरंधर' नक्कीच पाहावा. ज्या पद्धतीने हा चित्रपट बनवला आहे, त्यावरून तो ऐतिहासिक यशाचा मानकरी आहे. पण हा चित्रपट फक्त आणि फक्त मनोरंजनासाठी पाहा, ज्ञानात भर घालण्यासाठी नाही. चित्रपट पाहताना असं वाटतं की, दिग्दर्शकाने आपली कल्पनाशक्ती जणू सत्य ज्ञान म्हणूनच प्रेक्षकांसमोर मांडण्याचा प्रयत्न केला आहे.
दाऊद इब्राहिम
चित्रपटात भारताचा मोस्ट वाँटेड गुन्हेगार दाऊद इब्राहिमला वृद्ध आणि आजारी दाखवले आहे. 26 डिसेंबर 1955 रोजी जन्मलेल्या व्यक्तीचे हे चित्रण अगदी योग्य आहे. दाऊद आता म्हातारा झाला आहे आणि कदाचित तो आता असाच दिसत असेल. 'डी कंपनी'च्या सूत्रांनी मला बऱ्याच वर्षांपूर्वी सांगितले होते की, दाऊदची फुफ्फुसे निकामी झाली आहेत. त्यांच्या मते दाऊद दारू पीत नाही, पण तो 'चैन स्मोकर' आहे, ज्यामुळे त्याच्या फुफ्फुसांचा अक्षरशः फालूदा झाला आहे.
( नक्की वाचा : Dhurandhar 2: दाऊद इब्राहिम जिवंत आहे की मृत? 'धुरंधर 2' मुळे अंडरवर्ल्ड डॉनच्या अस्तित्वावर पुन्हा एकदा चर्चा )
परंतु, दाऊदबद्दल चित्रपटात दाखवलेली एक गोष्ट असत्य आहे, ती म्हणजे त्याला भारतातील दहशतवादी कारवायांचा रणनीतीकार दाखवले आहे. चित्रपटात दाऊद पाकिस्तानी गुप्तचर यंत्रणेला (ISI) सूचना देताना दिसतो, पण वास्तवात परिस्थिती याच्या उलट आहे. दाऊद हा आयएसआयचा हस्तक आहे, त्यांचा बॉस नाही. आयएसआय स्वतःचे कट रचण्यासाठी दाऊदची मदत घेते. 1993 च्या मुंबई बॉम्बस्फोटानंतर आठ वर्षांपर्यंत दाऊद दुबईत राहूनच आयएसआयसाठी काम करायचा. 2001 मध्ये अमेरिकेवर 9/11 चा हल्ला झाला आणि जगभरात दहशतवाद्यांविरुद्ध युद्ध पुकारले गेले, तेव्हा दाऊदच्या संरक्षणासाठी त्याला कराचीतील क्लिफ्टन भागात नेऊन वसवण्यात आले. दरम्यान, संयुक्त राष्ट्रांनी दाऊदला आंतरराष्ट्रीय दहशतवादी घोषित केल्यामुळे त्याचे पाकिस्तानबाहेर जाणे कठीण झाले. आज दाऊद पूर्णपणे आयएसआयच्या दयेवर जगत आहे.
चित्रपटात एक गोष्ट मात्र खरी दाखवली आहे, ती म्हणजे आपल्या गुप्तचर यंत्रणेने दाऊदला मारण्याचा प्रयत्न केला होता. खरं तर, असे तीन अयशस्वी प्रयत्न झाले आहेत. 2005 मध्ये अजित डोवाल यांनी आखलेला प्लॅन त्यापैकीच एक होता, जो इंटेलिजन्स ब्युरो आणि मुंबई पोलीस यांच्यातील गैरसमजामुळे अमलात येऊ शकला नाही. माजी आयपीएस अधिकारी मीरा बोरवणकर यांच्या आत्मचरित्रात हा किस्सा वाचता येतो.
नूरा
दाऊदचा भाऊ नूरा याला रहमान डकैतच्या टोळीने जमिनीच्या वादातून मारले, ही चित्रपटातील कथा पूर्णपणे चुकीची आहे. चित्रपटात असे दाखवले आहे की, नूरा कराचीत दाऊदच्या गुन्हेगारी टोळीत सामील होता. या भावाचे खरे नाव नूर कास्कर आहे आणि 80-90 च्या दशकात तो बॉलिवूडमध्ये गाणी लिहायचा. त्याची काही गाणी गाजली सुद्धा. 1986 मध्ये दाऊद मुंबईतून पळाल्यावर नूर सुद्धा दुबईला गेला आणि 2001 मध्ये दाऊदसोबत कराचीला पोहोचला.
मुंबईत डी कंपनीने शेवटची गोळी नूरच्या सांगण्यावरूनच चालवली होती. नोव्हेंबर 2002 मध्ये मालमत्तेच्या वादातून त्याने एका केबल न्यूज मालकाची हत्या घडवून आणली होती. त्यानंतर आजपर्यंत डी कंपनीने मुंबईत एकही गोळी चालवलेली नाही.
नूरला मुंबईत असतानाच किडनीचा त्रास सुरू झाला होता आणि मार्च 2009 मध्ये याच आजारामुळे त्याचा मृत्यू झाला, ना की कोणत्याही टोळीयुद्धात.
दाऊद आता पाकिस्तानमध्ये एखाद्या गुन्हेगारासारखा राहत नाही किंवा कोणती टोळी चालवत नाही. आता तो रिअल इस्टेट आणि हॉटेल व्यवसायात उतरला असून त्याचे काम लंडन, दुबई, शारजाहसह अनेक देशांत पसरलेले आहे. कराचीमध्ये तो आता एक प्रतिष्ठित व्यक्ती बनला आहे. दाऊदने त्याच्या मुलीचे लग्न क्रिकेटर जावेद मियांदादच्या मुलाशी लावून दिले असून इतर नातेवाईकांची लग्नेही पाकिस्तानातील प्रभावशाली कुटुंबांत केली आहेत.
मेजर इक्बाल
हे एक खरे पात्र आहे, जे 26/11 च्या मुंबई हल्ल्याच्या कटात सामील होते. हल्ल्याच्या वेळी तो कराचीबाहेरील कंट्रोल रूममधून दहशतवाद्यांच्या संपर्कात होता. याचा उल्लेख डेव्हिड हेडलीच्या जबाबातही आहे.
अतीक अहमद
चित्रपटात अतीक अहमदबद्दल जे काही दाखवले आहे ते सत्य आहे. तो किती क्रूर होता हे इंटरनेटवर शोधल्यावर सहज समजते. फक्त त्याच्या मृत्यूची वेळ चित्रपटात चुकीची दाखवली आहे. त्याची हत्या नोटाबंदीच्या काळात झाल्याचे दाखवले आहे, पण प्रत्यक्षात तो 2023 मध्ये मारला गेला.
इतर काही महत्त्वाचे मुद्दे
चित्रपटाची कास्टिंग अप्रतिम आहे. अजित डोवाल, अतीक अहमद, नवाज शरीफ यांसारखी पात्रे हुबेहूब दिसतात आणि बोलतात.
चित्रपटात तीन वेळा 'End' (शेवट) दाखवण्याचा प्रयोग प्रेक्षकांसाठी गोंधळात टाकणारा ठरला आहे. पहिल्यांदा जेव्हा नावे यायला लागतात, तेव्हाच 90 टक्के प्रेक्षक चित्रपट संपला असे समजून निघून जातात.
हा प्रोपेगंडा आहे का?
चित्रपट पाहिल्यावर हे स्पष्ट होते की, दिग्दर्शकाने एका विशिष्ट विचारधारेला केंद्रस्थानी ठेवून कथा मांडली आहे. म्हणूनच मी म्हणालो की, चित्रपट मनोरंजनासाठी पाहा, ज्ञानासाठी नाही. यात सत्य आणि असत्याचे मिश्रण आहे.
थोडक्यात सांगायचे तर, या चित्रपटावर टीका करणाऱ्यांसाठी रामगोपाल वर्मा यांचे वाक्य सार्थ ठरते - "जर हा प्रोपेगंडा असेल, तर तो खोटा ठरवण्यासाठी दुसऱ्या एखाद्या दिग्दर्शकाने यापेक्षा चांगला चित्रपट बनवून दाखवावा."
Track Latest News Live on Marathi.NDTV.com and get news updates from India and around the world
