होळीच्या उत्सवात रंगांची उधळण होत असताना अनेकदा खिशात असलेल्या नोटांनाही रंग लागतो किंवा त्या ओल्या होतात. अशा परिस्थितीत 'रंग लागलेली नोट चालणार का?' हा प्रश्न अनेकांना सतावतो. अशा नोटा दुकानदार घेण्यास नकार देतात, ज्यामुळे सर्वसामान्यांची अडचण होते. मात्र, भारतीय रिझर्व्ह बँकेच्या नियमांनुसार, केवळ रंग लागल्यामुळे नोट अमान्य किंवा अवैध ठरत नाही.
रंग लागलेली नोट बाजारात चालेल का?
रंगाने माखलेली नोट कायदेशीररित्या वैध असते. जर नोटेवर केवळ रंगाचे डाग असतील, तर तिची वैधता संपत नाही. ती नोट तुम्ही कोणत्याही व्यवहारासाठी वापरू शकता. आरबीआयच्या मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार, केवळ रंग लागला आहे म्हणून दुकानदार किंवा बँका नोट स्वीकारण्यास नकार देऊ शकत नाहीत.
(नक्की वाचा- Iran Israel War: इराणमधील मिनाबच्या फोटोंनी जग हादरले, ट्रम्प यांची पुतणी देखील सुन्न)
बँकेत नोट कशी बदलायची?
जर तुमची नोट जास्त रंगाने खराब झाली असेल किंवा ती वापरण्यायोग्य वाटत नसेल, तर घाबरण्याचे कारण नाही. तुम्ही कोणत्याही सार्वजनिक किंवा खाजगी बँकेच्या शाखेत जाऊन ही नोट बदलू शकता. नोट बदलण्यासाठी बँक तुमच्याकडून कोणतेही अतिरिक्त शुल्क आकारू शकत नाही. बँक तुमच्या नोटेची स्थिती तपासून त्याऐवजी तुम्हाला नवीन किंवा चांगल्या स्थितीतील नोट देईल.
कोणत्या नोटा बदलताना अडचण येऊ शकते?
- रंग लागला असला तरी चालेल, जर रंगाने नोटेचा नंबर, आरबीआय गव्हर्नरची स्वाक्षरी किंवा गांधीजींचा फोटो पूर्णपणे झाकला गेला असेल, तर ती बदलताना अडचण येऊ शकते.
- जर नोटेवर काही राजकीय घोषणा किंवा संदेश लिहिलेला असेल, तर आरबीआयच्या 'क्लीन नोट पॉलिसी'नुसार ती नोट स्वीकारली जाणार नाही.
- जर रंग लागण्यासोबतच नोट फाटली असेल, तर तिच्या मूल्याच्या काही टक्के रक्कम कापून घेऊन बँक तुम्हाला उरलेली रक्कम देऊ शकते.
(नक्की वाचा- मुंबई-पुण्यानंतर राज्यभर धावणार 'शिवनेरी'! 'या' 8 नवीन मार्गांवर सुरू होणार सेवा)
ओल्या झालेल्या नोटांचे काय करावे?
होळीत नोटा ओल्या होणे सामान्य आहे. अशा वेळी नोट प्रथम सावलीत नीट वाळवून घ्यावी. थेट उन्हात वाळवणे टाळावे जेणेकरून कागदाचा पोत खराब होणार नाही. नोट सुकल्यानंतर तिची स्थिती पाहून ती बँकेत जमा करावी किंवा व्यवहारात वापरावी.
Track Latest News Live on Marathi.NDTV.com and get news updates from India and around the world
