How To Make Curd Using Habur Stone: उन्हाळा सुरू होताच घरातच दही लावणे गरजेची बाब होते. घरातच दही तयार करताना काही लोक ताजे किंवा आधीच्या दह्याचा वापर करतात, पण काही ठिकाणी दही तयार करण्यासाठी एक वेगळीच पद्धत वापरली जाते. काही लोक दुधात एक खास दगड ठेवून दही तयार करतात. तुम्हाला हे ऐकायला थोडेसे विचित्र वाटू शकते, पण ही एक जुनी आणि पारंपरिक पद्धत आहे. आता सोशल मीडिया आणि स्थानिक परंपरांमुळे ही पद्धत पुन्हा चर्चेत आली आहे.
दही तयार करण्यासाठी कोणता दगड वापरतात?
हा खास दगड हबूर स्टोन (Habur Stone) या नावाने ओळखला जातो. हा कोणताही सामान्य दगड नसून त्यामध्ये नैसर्गिक बॅक्टेरियांचा समावेश आहे. हेच बॅक्टेरिया दूध दह्यात रूपांतरित करण्याची प्रक्रिया सुरू करतात. पूर्वीच्या काळी प्रत्येक घरात विरजण उपलब्ध नसायचे, तेव्हा या दगडाचा आधार घेतला जात असे.
हा दगड कसा काम करतो?
दूध दह्यात रुपांतरित करण्यासाठी फर्मेंटेशन (Fermentation) आवश्यक असते. या दगडात असलेले उपयुक्त बॅक्टेरिया दुधातील लॅक्टोजचे रूपांतर लॅक्टिक ॲसिडमध्ये करतात. जेव्हा ही प्रक्रिया सुरू होते, तेव्हा काही तासांत दूध घट्ट होऊन दही बनते. हे अगदी विरजणासारखेच काम करते.
(नक्की वाचा: Bottle Gourd Chutney Recipe: उन्हाळ्यात दुधीभोपळ्याच्या चटपटीत चटणीचा घ्या आस्वाद, चवीसह पोटासाठी ठरेल वरदान)
दगड वापरण्याची सोपी आणि योग्य पद्धत- दूध आधी नीट उकळून घ्या.
- हलक्या स्वरुपात दगड गरम होऊ द्यावा.
- आता स्वच्छ केलेला हबूर स्टोन दुधात टाका.
- भांडे झाकून सहा ते आठ तास ठेवा.
- दही तयार झाल्यानंतर दगड बाहेर काढून स्वच्छ धुवून पुन्हा वापरासाठी ठेवा.
(नक्की वाचा: Dal Cooking Tips: डाळ शिजवताना तुम्हीही करताय मोठी चूक? डाळ होईल हॉटेलसारखी टेस्टी, फक्त या टिप्स फॉलो करा)
दही तयार करण्याची ही पद्धत सुरक्षित आहे का?
जर दगड स्वच्छ आणि विश्वासार्ह ठिकाणाहून घेतलेला असेल, तर त्याचा वापर सुरक्षित मानला जातो. दगड वापरण्यापूर्वी आणि वापरल्यानंतर तो नीट धुणे आवश्यक आहे, अन्यथा संसर्गाचा धोका असू शकतो. आजकाल लोक पुन्हा रासायनिकमुक्त आणि देशी पद्धतींकडे वळत आहेत, म्हणूनच ही पारंपरिक पद्धत पुन्हा लोकप्रिय होत आहे.
Photo Credit: NDTV Marathi
(Disclaimer: NDTV Marathi या माहितीची जबाबदारी घेत नाही. अधिक माहितीसाठी तज्ज्ञ/डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा. )
Track Latest News Live on Marathi.NDTV.com and get news updates from India and around the world
